MENU

Εξερευνήσεις και η πρώτη απόδειξη ότι η γη είναι σφαιρική

Από τον 13ο αιώνα τα ταξίδια άρχισαν να γίνονται σταδιακά ευκολότερα και ασφαλέστερα χάρη σε μία σειρά νέων τεχνικών μέσων: της πυξίδας, του αστρολάβου, που ήταν όργανο προσδιορισμού του γεωγραφικού πλάτους με βάση την παρατήρηση των άστρων, και των πορτολάνων, που ήταν ναυτικοί χάρτες. Παράλληλα, ένας νέος τύπος πλοίου, η καραβέλα, συνδύαζε χωρητικότητα, ταχύτητα και ασφάλεια. Αν προστεθεί στις καινοτομίες αυτές και η αντίληψη για τη σφαιρικότητα της γης, που κέρδιζε συνεχώς έδαφος, οι Ευρωπαίοι ήταν τώρα έτοιμοι για τη μεγάλη περιπέτεια των ανακαλύψεων. Ο Χριστόφορος Κολόμβος (1451-1506), θαλασσοπόρος στην υπηρεσία του βασιλιά της Ισπανίας, πεπεισμένος ότι η γη είναι σφαιρική, επιχείρησε να φτάσει στην Ασία πλέοντας δυτικά. Αποκορύφωμα των ανακαλύψεων υπήρξε ο πρώτος περίπλους της γης (1519-1522) από τον Φερδινάνδο Μαγγελάνο (1480-1521), Πορτογάλο στην υπηρεσία του βασιλιά της Ισπανίας. Έτσι αποδείχθηκε για πρώτη φορά ότι η γη είναι σφαιρική.   Τελικά, οι Ισπανοί κατέκτησαν με τη βία τις περιοχές που ανακάλυψαν. Εξολόθρευσαν τους Αζτέκους όχι μόνο με τα προηγμένα όπλα τους και την απάνθρωπη σκληρότητα που έδειξαν, αλλά και μεταφέροντας μικρόβια στα οποία οι πληθυσμοί της κεντρικής και νότιας Αμερικής δεν είχαν ανοσία. Το βίντεο “θαλασσοπόροι” δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του project “η παλαιά τεχνολογία … ζωντανεύει”, με την τεχνική […]
Read More ›

Το Γυροσκόπιο

Ετυμολογία γυροσκόπιο < γύρω (< γυρίζω) + –σκόπιο, (αντιδάνειο), γαλλική gyroscope (από Λεόν Φουκώ το 1852) Τι είναι; Το γυροσκόπιο είναι μια συσκευή η οποία μπορεί να διατηρεί σταθερό τον προσανατολισμό της μέσω της περιστροφής των μερών της και της αρχής της διατήρησης της στροφορμής. Εφευρέθηκε από τον Ζαν Μπερνάρ Λεόν Φουκώ το 1832, ο οποίος προσπάθησε με αυτή να αποδείξει την περιστροφή της Γης. Το κυριότερο εξάρτημα του γυροσκοπίου αποτελεί μια περιστρεφόμενη, επίπεδη μάζα, που περιστρέφεται ταχεώς γύρω από έναν κατακόρυφο ως προς αυτήν άξονα. Τα γυροσκόπια λειτουργούν με βάση δύο αρχές. Σύμφωνα με την αρχή της διατήρησης της στροφορμής, ένα σώμα που περιστρέφεται αντιστέκεται στις δυνάμεις που προσπαθούν να αλλάξουν την κατεύθυνση του άξονα περιστροφής του. Σύμφωνα με την αρχή της μετάπτωσης, ένα περιστρεφόμενο γυροσκόπιο με ελευθερία μετακίνησης κινείται κάθετα ως προς τις εξωτερικές δυνάμεις που του ασκούνται (π.χ. μια παιδική σβούρα δεν ανατρέπεται όταν τη σπρώξουμε ελαφρά, αλλά μετακινείται στο πλάι). Στο παρακάτω βίντεο δίνεται μια συνοπτική παρουσίαση του γυροσκοπίου:   Φτιάξτο μόνος σου ΤΑ ΥΛΙΚΑ 1. ‘Ενας οπτικός δίσκος αποθήκευσης 2. Ένα μοτέρ από CD-ROM drive 3. Έναν μαγνητικό δίσκο (περιέχεται μέσα στους παραδοσιακούς – μηχανικούς σκληρούς δίσκους) 4. Ενα διακόπτη 5. Μία επαναφορτιζόμενη μπαταρία κινητού τηλεφώνου (μας […]
Read More ›

Ο πρόγονος του σεισμογράφου κατασκευάστηκε το 132 μ.Χ.

Το πρώτο όργανο καταγραφής σεισμών κατασκευάστηκε στην Κίνα το 132 μ.Χ. Το επινόησε ο Zhang Heng κατά τη δυναστεία των Han. Ήταν ένα σεισμοσκόπιο, δηλαδή ένα σεισμικό όργανο που μπορούσε να ανιχνεύσει σεισμούς, εκτιμώντας την κατεύθυνση από την οποία ήρθε ο σεισμός. Η εφεύρεση είναι απλή αλλά ιδιοφυής: Η συσκευή είναι ένα μεγάλο χάλκινο δοχείο διαμέτρου σχεδόν έξι μέτρων. Στο εσωτερικό του δοχείου υπάρχει ένα εκκρεμές- κατακόρυφος κύλινδρος και μεταλλικοί σύνδεσμοι που οδηγούν σε οκτώ ανοίγματα- τρύπες. Οι τρύπες βρίσκονται περιμετρικά του δοχείου και αντιστοιχούν στα οκτώ σημεία του ορίζοντα. Σε κάθε μία τρύπα, είναι τοποθετημένη και στερεωμένη μία χάλκινη μπάλα. Εξωτερικά του δοχείου, ως συνέχεια του κάθε ανοίγματος, βρίσκεται ένας δράκος με το κεφάλι στραμμένο προς τα κάτω. Στο έδαφος, οκτώ βάτραχοι στις αντίστοιχες θέσεις, περιμένουν με ανοικτό το στόμα, να δεχτούν τη χάλκινη μπάλα. Όταν ο σεισμός προκαλέσει την κίνηση του εκκρεμούς στο εσωτερικό του σεισμοσκοπίου, οι σύνδεσμοι στη συγκεκριμένη κατεύθυνση κίνησης ενεργοποιούν μοχλούς και «απελευθερώνουν» την χάλκινη μπάλα στην αντίστοιχη τρύπα. Η μπάλα ακολουθεί τη διαδρομή μέσα από το δράκο και καταλήγει στο στόμα του αντίστοιχου βάτραχου. Ο ήχος από τα μεταλλικά μέρη, ειδοποιεί τους παρατηρητές για την πραγματοποίηση σεισμού. Με αυτόν τον τρόπο μπορούσαν να καταγράψουν […]
Read More ›